Adalar tek adalar ve takım adalar olarak bulunurlar. Kıbrıs tek adadır. Endonezya Devleti ise bir çok adadan meydana gelen bir takım adalar topluluğudur. Meydana gelişlerine göre adalar; kıtalardan ayrılan, mercan, volkanik ve alüvyon adaları olmak üzere dörde ayrılır.Kıtadan ayrılan adalar: Jeolojik devirlerde kıtalardan koparak meydana gelen veya bazı kara parçalarının çökmesi ile yahut denizlerin yükselerek bazı kara parçalarını kaplamasıyla meydana gelmiş adalardır. Madagaskar adası, jeolojik ikinci zamanda Afrika’dan; Britanya, dördüncü zamanda Avrupa’dan ayrılmıştır. Ege adaları, Ege kıtasının parçalanıp çökmesiyle; Korsika ve Sardunya adaları, Tiran kıtasının parçalanmasıyla meydana gelmiştir.Mercan adaları: Okyanuslarda çok kalabalık sürüler halinde yaşayan poliplerin çıkardıkları kalkerlerin birikmesinden adalar meydana gelmiştir. Büyük Okyanus ve Hint Okyanusunda bu tip adalara sık rastlanır. Marshall ve Carolin adaları mercan adalarıdır.Volkanik adalar: Deniz veya göl dibindeki volkanların püskürttüğü lavlar neticesi meydana gelmişlerdir. Batı Akdeniz’deki Stromboli Adası ile Büyük Okyanustaki Hawaii Adaları volkanik adalardır.Alüvyon adaları: Nehirlerin sürükleme kuvvetinin azaldığı ve dolayısıyle beraberindeki taş parçacıklarını taşıyamadığı yerlerde belirirler. Daha çok nehirlerin ağızlarına yakın kısımlarda meydana gelen bu adaların üstten görünüşü, suyun geldiği tarafı ince olan bir elips şeklindedir. Bunlardan bazılarında ziraat alanları ve yerleşme yerleri kurulabilmektedir. Bu adalardan bazılarının yüksekliği 10 metreyi bulabilir. Fakat ekseri alüvyon adaları zamanla sular altında kalırlar.
Coğrafyasındaki Başlıca Adalar: Adı Yüzölçümü (km2) Bulunduğu YerGrönland 2.175.000 Kuzey Buz DeniziYeni Gine 785.000 BüyükOkyanusBorneo 750.754 Büyük OkyanusMadagaskar 587.041 Hint OkyanusuBaffin 476.067 Kuzey Buz DeniziSumatra 471.000 Büyük OkyanusFilipinler 300.000 Büyük OkyanusYeni Zelanda 269.000 Büyük OkyanusHonşu 230.000 Büyük OkyanusBüyük Britanya 229.720 Atlas OkyanusuEllesmere 212.688 Kuzey Buz DeniziVictoria 212.198 Kuzey Buz DeniziSulavesi 189.033 Büyük OkyanusCava 126.400 Büyük OkyanusKüba 114.524 Atlas OkyanusuNewfoundland 110.681 Atlas OkyanusuLuzon 104.687 Büyük Okyanusİzlanda 102.829 Atlas OkyanusuMindanao 98.681 Büyük OkyanusMoluk Adaları 86.285 Büyük Okyanusİrlanda 84.000 Atlas OkyanusuNovaya Zemiya 82.600 Kuzey Buz DeniziHokkaido 78.508 Büyük OkyanusSahalin 73.290 Büyük OkyanusTasmanya 68.332 Büyük OkyanusBanks 67.600 Kuzey Buz DeniziSri Lanka 65.610 Hint OkyanusuSvalbard 62.423 Kuzey Buz DeniziBismarck Takımadaları 58.800 Büyük OkyanusDevon 54.029 Kuzey Buz DeniziMelville 42.395 Kuzey Buz DeniziSouhampton 40.663 Kuzey Buz DeniziTayvan 35.961 Büyük OkyanusKyuşu 35.660 Büyük OkyanusHainan 33.670 Büyük OkyanusPrince of Wales 33.229 Atlas OkyanusuVancouver 32.137 Büyük OkyanusSicilya 25.210 AkdenizSomerset 24.268 Kuzey Buz DeniziSardinya 24.084 AkdenizKuril Adaları 20.000 Büyük OkyanusYeni Kaledonya 19.103 Büyük OkyanusFiji 18.272 Büyük OkyanusHawaii 16.500 Büyük OkyanusVanuatu (Yeni Hebridler) 14.760 Atlas OkyanusuBahamalar 13.935 Atlas OkyanusuFalkland Adaları 11.960 Atlas OkyanusuJamaika 10.991 Atlas OkyanusuCape Breton 10.300 Atlas OkyanusuKıbrıs 9.251 AkdenizPorto Riko 8.897 Atlas OkyanusuKorsika 8.720 AkdenizGirit 8.259 AkdenizRodos 1.398 Ege Denizi
Coğrafyasındaki Başlıca Adalar: Adı Yüzölçümü (km2) Bulunduğu YerGrönland 2.175.000 Kuzey Buz DeniziYeni Gine 785.000 BüyükOkyanusBorneo 750.754 Büyük OkyanusMadagaskar 587.041 Hint OkyanusuBaffin 476.067 Kuzey Buz DeniziSumatra 471.000 Büyük OkyanusFilipinler 300.000 Büyük OkyanusYeni Zelanda 269.000 Büyük OkyanusHonşu 230.000 Büyük OkyanusBüyük Britanya 229.720 Atlas OkyanusuEllesmere 212.688 Kuzey Buz DeniziVictoria 212.198 Kuzey Buz DeniziSulavesi 189.033 Büyük OkyanusCava 126.400 Büyük OkyanusKüba 114.524 Atlas OkyanusuNewfoundland 110.681 Atlas OkyanusuLuzon 104.687 Büyük Okyanusİzlanda 102.829 Atlas OkyanusuMindanao 98.681 Büyük OkyanusMoluk Adaları 86.285 Büyük Okyanusİrlanda 84.000 Atlas OkyanusuNovaya Zemiya 82.600 Kuzey Buz DeniziHokkaido 78.508 Büyük OkyanusSahalin 73.290 Büyük OkyanusTasmanya 68.332 Büyük OkyanusBanks 67.600 Kuzey Buz DeniziSri Lanka 65.610 Hint OkyanusuSvalbard 62.423 Kuzey Buz DeniziBismarck Takımadaları 58.800 Büyük OkyanusDevon 54.029 Kuzey Buz DeniziMelville 42.395 Kuzey Buz DeniziSouhampton 40.663 Kuzey Buz DeniziTayvan 35.961 Büyük OkyanusKyuşu 35.660 Büyük OkyanusHainan 33.670 Büyük OkyanusPrince of Wales 33.229 Atlas OkyanusuVancouver 32.137 Büyük OkyanusSicilya 25.210 AkdenizSomerset 24.268 Kuzey Buz DeniziSardinya 24.084 AkdenizKuril Adaları 20.000 Büyük OkyanusYeni Kaledonya 19.103 Büyük OkyanusFiji 18.272 Büyük OkyanusHawaii 16.500 Büyük OkyanusVanuatu (Yeni Hebridler) 14.760 Atlas OkyanusuBahamalar 13.935 Atlas OkyanusuFalkland Adaları 11.960 Atlas OkyanusuJamaika 10.991 Atlas OkyanusuCape Breton 10.300 Atlas OkyanusuKıbrıs 9.251 AkdenizPorto Riko 8.897 Atlas OkyanusuKorsika 8.720 AkdenizGirit 8.259 AkdenizRodos 1.398 Ege Denizi
No comments:
Post a Comment